Atomic Habit —Thay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ

Book1#    Tác giả: James Clear

Ý tưởng chính của cuốn sách là mô hình 4 bước để hình thành thói quen: tín hiệu, khao khát, phản hồi và phần thưởng (cue, craving, response reward).

Cơ bản theo tác giả thì như thế này: “Nếu không có tín hiệu thì thói quen sẽ không bao giờ hình thành. Nếu thiếu khao khát thì bạn sẽ không có đủ động lực để hành động. Nhưng nếu hành vi quá khó thì bạn sẽ không muốn làm, nhưng một khi đã làm rồi mà phần thưởng không thể thỏa mãn được kỳ vọng của bạn, thì bạn sẽ không có lý do gì để thực hiện lại hành động đó làm chi cho mất công. Nếu thiếu ba bước đầu tiên, bạn sẽ không thực hiện một hành vi. Và nếu thiếu cả bốn bước, bạn sẽ không lặp lại hành vi đó thêm một lần nào nữa, đó là một vòng tròn hình thành nên thói quen”.

Chính vì thế, để xây dựng một thói quen tốt chúng ta cần nắm rõ 4 quy luật:

– Quy luật số 1 (Dấu hiệu): Khiến nó trở thành việc hiển nhiên.

– Quy luật số 2 (Khao khát): Khiến nó trở nên hấp dẫn.

– Quy luật số 3 (Phản hồi): Khiến nó trở nên dễ dàng.

– Quy luật số 4 (Phần thưởng): Khiến nó đem lại cảm giác thỏa mãn.

Ngược lại, khi muốn loại bỏ các thói quen xấu thì bạn cứ làm ngược lại 4 quy luật trên là xong.

Quyển sách cũng chỉ rõ mục tiêu là gì? Chúng ta nên nhìn nhận mục tiêu như thế nào?

Mình thấy ấn tượng với câu: “Kẻ thắng và người thua đều có chung mục tiêu”. Đúng thế, không ai muốn thất bại trong bất cứ điều gì cả, một khi đã bắt đầu làm một thứ gì đó, ai cũng muốn làm tốt và đạt được kết quả. Vậy nên điều gì đã tạo nên những người chiến thắng, giàu có hay vượt trội hơn những người khác?

“Mục tiêu là kết quả mà bạn mong muốn đạt được. Hệ thống là quá trình dẫn dắt bạn tới những kết quả đó.”

Đúng vậy, bạn cần có một hệ thống, follow nó, làm theo một quá trình: thử nghiệm, thất bại, học hỏi, thử cách khác.

Hãy đặt mục tiêu không phải là đọc nhiều sách mà là trở thành người đọc. Hãy để mục tiêu trở thành thói quen cả đời của bạn, một khi nó trở thành thói quen, bạn không cần phải chú tâm suy nghĩ hay tốn năng lượng cho nó nữa. Chẳng hạn như làm gì có ai đặt mục tiêu là phải đánh răng sau khi thức dậy chứ? Đạt được một mục tiêu chỉ là thay đổi mang tính nhất thời, các mục tiêu giới hạn hạnh phúc của bạn. Ảo tưởng ẩn bên dưới mỗi một mục tiêu chính là: “Một khi tôi đạt được mục tiêu, tôi sẽ hạnh phúc.”

“Nếu bạn có thể đạt được 1% tiến bộ mỗi ngày trong một năm thì đến cuối năm bạn sẽ tiến bộ gấp 〜37,78 lần.”

“Chúng ta rất dễ đánh giá tầm quan trọng của một khoảnh khắc đặc biệt và xem nhẹ giá trị của những tiến bộ nhỏ hàng ngày. Chúng ta thường xuyên tự thuyết phục bản thân rằng những thành công vĩ đại đòi hỏi những hành động lớn lao.”

Tác giả cũng cho rằng: “Động lực được đánh giá cao quá mức trong khi môi trường lại có vai trò quan trọng hơn.”

“Môi trường là cánh tay vô hình nhào nặn nên thói quen của con người. Ở nhà thờ, mọi người thường có xu hướng nói thì thầm. Ở những con phố tối tăm, mọi người tự nhiên cảnh giác và thận trọng hơn. Bạn sẽ không học được cách đánh đàn guitar khi cứ cất rịt cây đàn trong tủ hay sẽ không đọc sách khi đặt giá sách nằm trong góc của phòng khách. Nếu bạn muốn uống nhiều nước hơn, hãy đổ đầy vài chai nước mỗi sáng và đặt chúng tại những khu vực bạn hay đi tới trong nhà. Sẽ khó mà học trong phòng khách mà không bị sao nhãng khi bạn thường xuyên chơi video game tại đây.”
=> Đây chính là lý do tại sao nhiều người lại đi quán cà phê hay thư viện để học tập và làm việc.

Dù là một quyển sách self-help nhưng quyển sách này giúp mình nhận ra nhiều thứ và hiểu rõ hơn những khái niệm trước đây mình vẫn mập mờ chưa thể đặt tên.

• Hiệu ứng Diderot giải thích việc nghiện mua sắm.
• Qui luật Goldilocks “Mọi thứ hoạt động tốt nhất khi ở mức vừa đủ, không quá nhiều, không quá ít.”
• Nghịch lý Sorites (ví dụ điển hình là đống cát).
• Qui luật Goodhart “Khi một thước đo trở thành mục tiêu, nó sẽ không còn là một thước đo tốt nữa”
• Quy luật 2 phút “Thay vì cố gắng lên kế hoạch một thói quen hoàn hảo ngay từ ban đầu, hãy làm những việc dễ dàng một cách nhất quán. Bạn phải chuẩn hóa trước khi tối ưu hóa.”

Ngoài ra, nhờ đọc quyển này mình biết đến nhiều thứ hay ho nữa về:

Câu chuyện của ba chị em kiện tướng cờ vua nhà Polgar, cách Victor Hugo vượt qua trì hoãn để hoàn thành tác phẩm Thằng gù nhà thờ Đức Bà và biết được quyển sách “Súng, vi trùng và thép”,…

Và các câu quote hay, rất nhiều, rất nhiều ví dụ mà không thể kể hết trong một bài viết được, một trong số đó là:

“Cái tốt nhất là kẻ thù của cái tốt —The best is the enermy of the good”— Voltare

“Khi bạn không thể chiến thắng bằng cách trở nên tốt hơn, bạn có thể chiến thắng bằng cách trở nên khác biệt. ”

“CÁCH THỨC ĐỂ DUY TRÌ ĐỘNG LỰC TRONG CUỘC SỐNG VÀ CÔNG VIỆC”

“At some point it comes down to who can handle the boredom of training every day, doing the same lifts over and over and over.”

“Đến một thời điểm nào đó, thành công sẽ tới với những người có thể vượt qua được sự tẻ nhạt của việc tập luyện hàng ngày và luyện tập không ngừng nghỉ”.